Αίτησις περί απαλλαγής εκ πολιτικής προικοδοτήσεως

Αίτησις περί απαλλαγής εκ πολιτικής προικοδοτήσεως

{Περίπτωση αγοράς εθνικής γης από φτωχούς αγρότες, μάλλον Γκερμπεσιώτες και η απογοήτευσή τους, πού «η προικοδότησίς τους αύτη  εστάθη ο όλεθρός τους, εστάθη η ανίατος δυστυχία τους»}

                Σύμφωνα με το νόμο της 26 Μαḯου 1835 (ΦΕΚ 2/19-6-1835), «περί προικοδοτήσεως των ελληνικών οικογενειών» δύο δημότες Μηδείας (Μιδέας), οι Παν. Παπαγεωργόπουλος και Α:Π: Γεωργίου, αγόρασαν από το ελληνικό κράτος με τους όρους του προαναφερόμενου νόμου, δηλαδή σε πλειοδοτική δημοπρασία 20 στρέμματα εθνικής γης αγεωργήτου (χέρσας) αντί τιμήματος δραχμών 3.000, εξοφλητέου τοκοχρεωλυτικώς με δεκαετή πίστωση {ίδε σχετικά με την έννοια των εθνικών κτημάτων και τη διαδικασία πώλησης αυτών το άρθρο ΕΘΝΙΚΑ ΚΤΗΜΑΤΑ }. Φαίνεται όμως πως οι δύο επίδοξοι ιδιοκτήμονες δεν υπολόγισαν με ακρίβεια τα έσοδα και τα έξοδα της αγοράς και αξιοποίησης του κτήματος και μετάνιωσαν για την αγορά. Για να απαλλαγούν όμως από το κτήμα και τις υποχρεώσεις που είχαν αναλάβει έπρεπε να αναστραφεί η πώληση και το κτήμα να επιστρέψει στο κράτος. Για το σκοπό αυτό υπέβαλαν προς τον Υπουργό των οικονομικών την παρακάτω αίτησή τους, την οποία βρήκα αναρτημένη στα Γενικά Αρχεία του Κράτους ερευνώντας τον φάκελλο των εθνικών κτημάτων Αργολιδοκορινθίας και την παραθέτω αμέσως κατωτέρω. Ακολουθούμε πιστά τη γραφή του πρωτοτύπου.
Μετά το κείμενο της αίτησης ακολουθούν μερικά σχόλια και επεξηγήσεις.

                                                              S S S

 Προς το επί των Οικονομικών Υπουργείο

Εν Ναυπλίω

18 Ιουνίου 1846                                                                          αίτησις περί απαλλαγής εκ πολιτικής

                                                                                                                                     προικοδοτήσεως

(Εντός σφραγίδος)                                                                                   υπ’ όψιν του Κου Υπουργού

Θ10 ΕΛΗΦΘ. ΤΗΝ 8 Ιουλίου

1846

ΑΡ.ΠΡΩΤΟΚΟΛ.23818

  

Εθεωρήθ

13 Αυγ.1847

ο Τμηματ.

υπογραφή

             

              

Όταν κατά το έτος 1838 και 1839 εκποιούντο επί πολιτική προικοδοτήσει εθνικαί διαθέσιμοι γαίαι εις Ναύπλιον, ηθελήσαμεν και οι υποφαινόμενοι κάτοικοι και δημόται του Δήμου Μηδείας της αυτής επαρχίας  κατά προτροπήν των τότε υπαλλήλων  Αρχών   ν’ αγοράσωμεν τοιαύτας γαίας διά να ωφεληθώμεν από τους ευεργετικούς σκοπούς του περί προικοδοτήσεως των ελληνικών οικογενειών Νόμου, ακτήμονες όντες παντάπασι  να ωφεληθώμεν, λέγομεν εκ της αγοράς ταύτης δια την ολιγότητα του χρεωλυσίου και τόκων,  προς διατροφήν των πολυμελών δύο οικογενειών μας.

      Κατά συνέπειαν όθεν τούτοις επαρουσιάσθημεν τότε εις την δημοπρασίαν και βυθισμένοι όντες εις την απάτην και την  μη  ακριβή εξέτασιν των συνεπειών πλειοδοτούμεν επί ενός κεχερσωμένου τεμαχίου αποκέντρου καθόλα και αγεωργήτου προ αιώνων του  πρώην  οθωμανού Δερβίσαγα εκ Βασ: στρεμ: 20 188/1000 και μένει επ’ ονόματί μας δια δραχ: 3000 προς δραχ: 150 το στρέμμα τιμή την οποίαν ούτε καν εφανταζόμεθα να δώσωμεν και την οποίαν, βέβαια,ηθέλαμεν φρίξη να την  ακούσωμεν μόνον και προελθούσαν από παντελή ως είρηται άγνοιαν και μέθην της αμίλλης της δημοπρασίας.

     Ούτως όμως εις ελπίδα ότι γεωργουμένου του προκειμένου αγρού καθ’ όλην την εντέλειαν διά των  ιδίων μας χειρών, και πειθόμενοι από ψευδή φαντασίαν  και απάτην  ότι γεωργοί όντες και γεωργούντες έναν κεχερσωμένον αγρόν δύναται  να μας παρέξη εισόδημα επαρκούν τουλάχιστον διά την προς το δημόσιον πληρωμήν  του χρεωλυσίου και τόκων  εδέχθημεν την από 19: Ιανουαρίου  1839 υπ’ αριθ. 2255/36562 έγκρισιν της τότε Γραμματείας και υπεγράψαμεν εις Ναύπλιον και την προικοδοτικήν μας ομολογίαν.

     αλλά τι συμβαίνει, Κε Υπουργέ! αντί να ωφεληθώμεν εκ του Νόμου τούτου  η προικοδότησίς μας αύτη  εστάθη ο όλεθρός μας εστάθη η ανίατος δυστυχία μας, αφού και τρείς αροτήρας βόας μέχρι της εκχερσώσεώς του εχάσαμεν αφού και τόσα εξοδεύσαμεν υποκύψαντες  εξ αυτού εις ιδιαίτερον χρέος αφού και τους ιδίους ημών κόπους κατηναλώσαμεν  εις μάτην δεν ηδυνήθημεν όμως ν’  απολαύσωμεν εξ αυτού ουδέ το εν τρίτον των  πληρωμών του χρεωλυσίου και τόκων. τρείς εδοκιμάσαμεν την σποράν του διότι ανά εν έτος  μένει νεατόν  ένεκα της κακίστης  ποιότητός του  και των μεν  δύω δεν απελαύσαμεν ουδέ το τρίτον του χρεωλυσίου  των δε τρίτων τουτέστιν  το παρελθόν έτος δεν  ελάβομεν μήτε το ήμισυ της σποράς μας ∙  και τούτο εστάθη η μάστιγξ  και ο αφανισμός μας εξοδεύοντες και σπείροντες χωρίς ν’ απολαμβάνωμεν  τίποτε στεναζόντων και των νηπίων  τέκνων μας συγκειμένων ως επί το πλείστον από θήλεα βρέφη και ζητούντων μόνον τον επιούσιον άρτον.

       Επειδή δε Κε Υπουργέ, ως ειδήμων και πολυπράγμων των τοιούτων γνωρίζετε καλώς  τα περί των κτημάτων και κρίνετε οίκοθεν ως άνθρωπος της Ελλάδος περί των απολαύσεων ενός Γεωργού εκ των τοιούτων Γαιών και  βλέπομεν περιττόν να σας εξηγηθώμεν πλατύτερον μόλαταύτα τολμώμενοι ως οι υποσημειούμενοι διά να σας υποβάλλομεν τον κατωτέρω προϋπολογισμόν των εσόδων και  εξόδων δια να πεισθείτε έτι πλέον περί της  αντιτάκτου αληθείας και μας απαλλάξητε εκ τοιούτου κινδύνου, και ιδού:

εις τ’ ανωτέρω 20 στρέμματα σπείραμεν 16: κοιλά σμιγόν επί οκάδας 20/ διότι μόνον σμιγός γίνεται/  και απολαμβάνομεν εν καιρώ πληρεστάτης ευφορίας κοιλά 90: επί 4 ½ κοιλά έκαστον στρέμμα.

εξ αυτών  16 κοιλά είναι  η σπορά  και μένουν                                                       κοιλά 74

και πληρώνομεν

διά δέκατον του δημοσίου                                                  κοιλά      9

διά καλλιέργειαν, θέρισμα                      2: επί τοις %           «        18

δι’ αλώνισμα και όλα εν γένει τ΄άλλα                «                   «        18

διά δημοτικόν φόρον σχεδόν                                                  «         2

διά τους αγροφύλακας και  ----------   ;                                    «         2

                                                                                                         ---------- 

                                                                                                            49------------------------ 49
ώστε μένουν  κοιλά.............................................................................................................. 25     

προς δραχμάς 3 ½ έκαστον..............................................................................  δραχ...... 88

εξ αυτών δε πληρώνομεν διά χρεωλύσιον των 2000 δραχμών κατ’ έτος …..δραχ:....120

διά δεκαετή πίστωσιν και τόκους                                                                              «  .....108

ώστε απολαμβάνομεν......................................................................................... δραχ:......88  

και πληρώνομεν  ..................................................................................................δραχ.....228

εκ τούτου ότι καθώς γνωρίζετε ο τόκος της δεκαετούς πιστώσεως από έτος εις έτος διπλασιάζει και κατά το τέλος εννεαπλασιάζει  τουτέστιν φθάνει τας 180 δραχμάς αντί των 108 του πρώτου έτους παρεκτός και ότι μένοντος ανά εν έτος νεατού του προκειμένου αγρού δεν απολαμβάνομεν δραχμάς 88 αλλά μόνον δραχμάς 44 δι’ έκαστον έτος και πληρώνομεν ως ερρήθη δρ. 228 και επέκεινα.

      εκ τούτων όθεν πληροφορείσθε εκτενώς Κε Υπουργέ, τον όλεθρον τον οποίον τρέχομεν και την μεγίστην  και επί του παρόντος και επί του μέλλοντος δυστυχίαν μας. είμεθα οικογενειάρχαι άνθρωποι πάμπτωχοι, και ακτήμονες και σας παρακαλούμεν ευσπλαχνιζόμενοι και ημάς και τα νήπια και θηλάζοντα εισέτι τέκνα μας και χάριν επιεικίας να μας απαλλάξετε εκ της προικοδοτήσεως αυτής, διότι είμεθα αφανισμένοι και  προτιμώμεν κάλλιον τον φυσικόν θάνατόν μας παρά την αιωνίαν αιχμαλωσίαν ημών τε και των τέκνων μας.

     ο Νόμος της προικοδοτήσεως Σεβ: υπουργέ εξεδόθη προς βοήθειαν και εμψύχωσιν των ελληνικών οικογενειών ένεκα των ευκολιών του,  αλλά προς ημάς εστάθη ο όλεθρος και ευαρεστηθείτε παρακαλούμεν μετά δακρύων  να εξετάσητε και μας απαλλάξητε εκ της προικοδοτήσεως αυτής διότι το κτήμα παρόν υπάρχει, δεν είναι φθαρτόν, είναι γη, ήτοι  μήτε φθείρεται, αλλ’ ούτε αλλοιούται και διά του τρόπου τούτου θέλετε πράξει έργον θεάρεστον και διπλούν ευεργέτημα και εις ημάς και εις τας οικογενείας μας και σας αναπέμπομεν αιωνίαν ευγνωμοσύνην διά της απαλλάξεως του επικειμένου εκ μέρους του Δημοσίου κινδύνου μας.

Δύναταί τις να είπη ότι μετά 10: ;  και 36: έτη θέλομεν αποκατασταθεί ιδιοκτήται 20 στρεμμάτων Γαιών, αλλά δι’ αυτά θέλομεν πληρώσει δραχμάς  1360 διά δεκαετή πίστωσιν και δραχμάς 4320 διά προικοδοτικήν τ’ όλον δραχμάς 5680 ενώ δεν θέλομεν απολαύση καθ’ όλον το διάστημα ει μη μόνον δραχ.1584 και το χρέος θα υπάρχει πενταπλούν  και θ’  αυξάνει από έτος εις έτος.

      Ευέλπιδες όντες, εις την δικαιοσύνην και πατρικήν μέριμνάν σας, υποσημειούμεθα με σέβας βαθύ.

ευπειθέστατοι

δημόται μηδείας

παν. παπαγεωργόπουλος

Α:Π: Γεωργίου

Σχόλια και Επεξηγήσεις

αντίτακτος, επίθ. από το ρήμα αντιτάσσω, εκείνος που κανείς δεν μπορεί να του αντισταθεί.

νεατός, επίθ. από το ρήμα νεάω= αροτριώ, οργώνω χέρσο χωράφι και νεατός= χέρσα γη, που οργώθηκε πρόσφατα.

σμιγός και σμιγάδι, είναι ουσιαστικό, που προέρχεται από τη λέξη συμμιγής και εκείνη από τη λέξη συμμ(ε)ίγνυμι και σημαίνει ανακατεμένα (μίγμα) σιτάρι και κριθάρι ή σπανιότερα σιτάρι και σίκαλη.

Για τον προσδιορισμό της ποσότητας του γεννήματος χρησιμοποιείται το «κοιλό».

«Κοιλό», είναι μονάδα μέτρησης χωρητικότητας και δεν έχει καμία σχέση με το κιλό (ελληνικά χιλιόγραμμο) ως μονάδα μέτρησης βάρους. Χρησιμοποιείται στο αλώνι για τη μέτρηση της παραγωγής δημητριακών και οσπρίων και το βάρος του ποικίλει ανάλογα με το ειδικό βάρος του μετρουμένου σπόρου, ήτοι σιτάρι και κουκιά 22 οκάδες, κριθάρι 18 οκάδες, φακές και ρεβύθια 24 οκάδες. Στην εποχή που αναφέρεται το κείμενο κάθε περιοχή είχε το δικό της διαφορετικό «κοιλό» και για διευκόλυνση των συναλλαγών, προκειμένου να υπάρχει σταθερότητα στο ζύγισμα είχε καθιερωθεί το «κοιλό Κωνσταντινουπόλεως», το οποίο για συντομία και διευκόλυνση πήρε με την πάροδο του χρόνου την ονομασία «σταμπόλι», λέξη που προέρχεται από τη φράση «εις την πόλη».  Το κοιλό Κωνσταντινουπόλεως, δηλαδή το «σταμπόλι» αποτελούνταν από δύο «Κουβέλια» και το βάρος του ήταν ίσο με είκοσι τέσσερις (24) οκάδες σιτάρι.

Στην Πελοπόννησο το κοιλό ήταν  ίσο με είκοσι δύο (22) οκάδες σιτάρι (Σακελλαρίου: Η Πελοπόννησος κατά την δευτέραν Τουρκοκρατίαν σελ. 130), το ίδιο και στη Χίο. Στο κείμενό μας θεωρεί το κοιλό ίσο με 20 οκάδες, πλην είχε υπόψει του σμιγό, οπότε 22 οκάδες σιτάρι συν  18 οκάδες κριθάρι διά 2= 20 οκάδες σμιγού.

Η οκά ήταν Οθωμανική μονάδα μέτρησης βάρους και υποδιαιρούνταν σε 400 δράμια. Μία οκά ήταν ίση με 1.283 γραμμάρια ή το ίδιο με 1,283 κιλά και το δράμι ήταν ίσο με 3,2 γραμμάρια. Πολλαπλάσια της οκάς ήταν το καντάρι ίσο με 44 οκάδες  ή ίσο με 56,4476 χιλιόγραμμα και το τσεκί ίσο με 4 καντάρια (=225,7904 χιλιόγραμμα).

 Η επίσημη κατάργηση όλων των παλαιών μέτρων και σταθμών στην Ελλάδα έγινε στις 31 Μαρτίου 1959.

          Το έγγραφο υπογράφεται από τους Παν. Παπαγεωργόπουλο και Α:Π: Γεωργίου, χωρίς να αναφέρεται ο τόπος καταγωγής τους παρά μόνο ότι είναι «δημόται μηδείας». Πιστεύουμε ότι κατάγονται από το Γκέρμπεσι (Παπαγεωργόπουλος και Γεώργας) και εάν αυτό συμβαίνει τον μεν πρώτο δεν μπορούμε να τον ταυτοποιήσουμε, ενώ ο δεύτερος πρέπει να είναι ο Αθανάσιος Γεώργου, γεννημένος το 1784, γενάρχης του γένους των Βιλαίων.

Στοιχεία για τον προσδιορισμό της θέσης του κτήματος δεν έχουμε, γνωρίζουμε μόνο πως αυτό ανήκε στην ιδιοκτησία του Οθωμανού Δερβίσαγα.

          Ενδιαφέρουσα είναι λογιστική ανάλυση της αξίας του παραγόμενου προϊόντος μετά την αφαίρεση των δαπανών καλλιέργειας και συνεπώς και ο προσδιορισμός  της ετήσιας απόδοσης του κτήματος:

          Για να διευκολύνουμε τον σύγχρονο παραγωγό να αντιληφθεί την έννοια των κοιλών τα μετατρέπουμε σε οκάδες και χιλιόγραμμα εντός παρενθέσεων.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των καλλιεργητών,

Η ετήσια απόδοση του κτήματος ανέρχεται σε    90 κοιλά, (1.800 οκάδες ή 2.309,4 κιλά)

Έξοδα

Για σπορά χρησιμοποιήθηκαν                           16,00 κοιλά (320 οκάδες- 410,560 κιλά)

Για φόρο του Δημοσίου 10% (δεκάτη) 90Χ10%= 9,00 κοιλά (180 οκάδες- 230,940 κιλά)

Για καλλιέργεια, θέρισμα 2% 90Χ2%=               1,80 κοιλά ( 36 οκάδες-   46,188 κιλά) 

Για αλώνισμα και όλα εν γένα τα΄άλλα 90Χ2%=   1,80 κοιλά ( 36 οκάδες-   46,188 κιλά)

Για δημοτικό φόρο                                           2,00 κοιλά ( 40 οκάδες-   51,320 κιλά)

Για αγροφύλακες και -;                                     2,00 κοιλά (40 οκάδες-    51,320 κιλά)

Συνολικά έξοδα καλλιέργειας                           32,60 κοιλά (732 οκάδες- 939,156 κιλά)

και όχι 65 κοιλά (1.300 οκάδες ή 1.667,9 κιλά), δεδομένου ότι το ποσοστό 2% επί της παραγωγής των 90 κοιλών ανέρχεται σε 1,8 κοιλά και όχι σε 18 όπως υπολογίζουν στην ανάλυσή τους δύο φορές.

Καθαρό υπόλοιπο παραγωγής για τον παραγωγό 90-32,60=57,40 κοιλά χ20 οκάδες ανά κοιλό=1.148 οκάδες σμιγού και αξία παραγωγής 57,40 κοιλά χ3,5 δραχμές=200,90 δραχμές. Αλλά και με την αποκατάσταση του λογαριασμού και πάλι δεν βγαίνει ο αγρότης, γιατί και πάλι πρέπει να πληρώσει περισσότερα από όσα εισπράττει.

Την αλήθεια του λογαριασμού παραγωγής δεν είμαι σε θέση να την ελέγξω από πλευράς εξόδων και αποτελέσματος παραγωγής και για το λόγο αυτό πρέπει να τον δεχθώ ως αληθινό, αν και κατά βάθος αμφιβάλλω.

          Δε γνωρίζουμε το αποτέλεσμα της αίτησης, εάν δηλαδή η καρδιά του κ. Υπουργού ράγισε μπροστά στη φτώχια και τη δραματική έκκλησή τους «της απαλλάξεως του επικειμένου εκ μέρους του Δημοσίου κινδύνου».  

Χρίστος Ιωάν. Κώνστας

Θέση αρχείου

Γενικά Αρχεία του Κράτους/Αρχειομνήμων/Εθνικά κτήματα/Πολιτικές και στρατιωτικές προικοδοτήσεις/Νομός Αργολίδος και Κορινθίας/Επαρχία Ναυπλίας και Αργους/Φ.131 (1846)/Σελίς 19/Λήψεις 380 (3149893)/Σελίς 20/Λήψεις 381-383 (3149894,95,96)

Συνέχεια [...]

Posted in Εθνικά Κτήματα

ΕΘΝΙΚΑ ΚΤΗΜΑΤΑ (Εννοια και σύντομη ιστορία)

ΕΘΝΙΚΑ ΚΤΗΜΑΤΑ (΄Εννοια και σύντομη ιστορία)

Η παρακάτω σύντομη αναφορά στα εθνικά κτήματα σκοπεί να ενημερώσει τον αναγνώστη για την έννοια και την ιστορία των εθνικών κτημάτων, γιατί θα ακολουθήσουν κάποιες αναρτήσεις σχετικές με εθνικά κτήματα που αγόρασαν Γκερμπεσιώτες. Τα τυχόν προβλήματα που προέκυψαν από τις αγορές εθνικών κτημάτων  θα τα σχολιάσουμε χωριστά σε κάθε ανάρτηση.

Με τον όρο ΕΘΝΙΚΑ ΚΤΗΜΑΤΑ ή ΕΘΝΙΚΑΙ ΓΑΙΑΙ εννοούμε τη γη που κατά τη διάρκεια της  τουρκικής κατάκτησης των Ελλήνων  ανήκε σε Τούρκους γαιοκτήμονες, αξιωματούχους, ιδρύματα κ.λ.π. και την οποία οι Τούρκοι εγκατέλειψαν κατά την αναχώρησή τους μετά την επικράτηση της επανάστασης του 1821. Περί το τέλος της Τουρκοκρατίας η καλλιεργούμενη και καλλιεργήσιμη γη ανερχόταν στην Πελοπόννησο σε 4,5 εκατομμύρια στρέμματα, από τα οποία 3 εκ. ανήκαν σε Τούρκους και τα υπόλοιπα 1,5 εκ. σε Έλληνες κυρίως κοτσαμπάσηδες. Με την επικράτηση της επανάστασης και την φυγή των Τούρκων τα εγκαταλειφθέντα από αυτούς κτήματα κηρύχτηκαν με αποφάσεις των εθνοσυνελεύσεων περιουσία του έθνους. Κάποιοι όμως επωφελήθηκαν από την έλλειψη οργάνωσης του κράτους και άλλοι καταπάτησαν εθνικά κτήματα, ενώ άλλοι πιο κοντά στην εξουσία αγόρασαν εθνική γή. Το θέμα προσπάθησε να το ρυθμίσει ο Κυβερνήτης Καποδίστριας αλλά δεν τα κατάφερε.

Το θέμα της πώλησης από το κράτος των εθνικών γαιών τέθηκε για πρώτη φορά στη Β΄ εθνοσυνέλευση  του Αστρους του 1823. Με ψήφισμα της Συνέλευσης αποφασίστηκε  η εκποίηση εθνικών κτημάτων, πλην η απόφαση προκάλεσε αντιδράσεις και με το ΛΒ΄ ψήφισμα της συνέλευσης επιτράπηκε η πώληση μόνο των φθαρτών κτημάτων, ήτοι ακινήτων που έφεραν κτίσματα ως εργαστήρια, σπίτια, µύλους, τζαµιά, χάνια, ελαιοτριβεία κ.λ.π. Με το νόμο ΝΓ΄ της 6ης Φεβρουαρίου 1826 επιτράπηκε η πώληση εθνικών κτημάτων κατά παράβαση του ΛΒ Ψηφίσματος για την ενίσχυση των πολιορκημένων του Μεσολογγίου.

Με την έλευση του ΄Οθωνα η αντιβασιλεία με διάταγμα του 1833 απαγόρευσε την εκποίηση εθνικών γαιών, όμως η ανάγκη εξεύρεσης χρημάτων οδήγησε στη διεύρυνση της έννοιας των φθαρτών κτημάτων, που περιέλαβε και τις φυτείες, επιδιώκοντας έτσι μέσω των πωλήσεων αυτών πλην του πορισμού χρημάτων και την άσκηση μιας μορφής οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής.

Στη συνέχεια εκδόθηκε ο νόμος της 26^ης Μαḯου 1835 «περί προικοδοτήσεως των ελληνικών οικογενειών» (ΦΕΚ 2/19-6-1835), που όριζε τους δικαιούχους και τους όρους της προικοδότησης.ž Στις 24 Ιουνίου 1848 εκδόθηκε και το εκτελεστικό διάταγμα του παραπάνω νόμου.  Σύμφωνα με το άρθρο 1 του νόμου αυτού «Όλοι οι αρχηγέται ελληνικών οικογενειών … έχουσι το δικαίωμα ν΄αποκτήσωσι ως προικοδότημα …. έως δύο χιλιάδων δραχμών εθνικά κτήματα». Προς τούτο το κράτος παρέδιδε σε κάθε δικαιούχο πιστωτικά γραμμάτια αξίας δύο χιλιάδων δραχμών. Η παραχώρηση των ακινήτων γινόταν πάντοτε με  δημοπρασία και η εξόφληση του τιμήματος τοκοχρεωλυτικά σε δόσεις με χρεωλύσιο 1% και τόκο 5% ετησίως. Το σχήμα αυτό διανομής των κτημάτων απέτυχε καθώς η πώληση, που γινόταν, όπως αναφέρουμε,  με πλειστηριασμό οδήγησε τις τιμές σε δυσθεώρητα ύψη. Το 1838 εκδόθηκε ο νόµος περί «παραχωρήσεως ἐθνικῶν γαιῶν εἰς τοὺς φαλαγγίτας» και  το 1848  ο νόµος «περὶ ἀποικισµού των Κρητών». Και στις δύο περιπτώσεις τα πιστωτικά γραµµάτια που εκδόθηκαν δεν χρησιµοποιήθηκαν από τους δικαιούχους για την αγορά γης, αλλά προεξοφλήθηκαν, δηλαδή πουλήθηκαν σε τρίτους και μάλιστα πολύ κάτω της ονοµαστικής τους τιµής. Την ίδια χρονιά µε το νόµο της 20ης Φεβρουαρίου 1848 (ΦΕΚ 7/1848) παραχωρήθηκε δωρεάν ένα στρέµµα γης σε κάθε γεωργό για να χτίσει σπίτι, ενώ με το Ν. ΤπΕ (395)/1856 (ΦΕΚ 79/1856) επετράπη η παραχώρηση των άγριων ελαιώνων του ελληνικού κράτους σε εκείνους που θα ενδιαφέρονταν να µπολιάσουν τις αγριελιές, με την υποχρέωση να εκχερσώσουν το κτήμα και να καλλιεργήσουν τις ελιές.ž Μετά από 12 έτη το µισό της επιφάνειας του κτήματος θα έµενε στον καλλιεργητή και το υπόλοιπο θα επέστρεφε στο κράτος.

Με το από 30-3(11.4)/1835 διάταγμα που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ με αρ. 14/9.5.1835 όσοι είχαν αποκτήσει εθνικά κτήματα από 9-2-1822 μέχρι 6-2-1833 βάσει του ψηφίσματος της εθνικής συνέλευσης του Άστρους προσκλήθηκαν να  υποβάλλουν στο Ελεγκτικό Συνέδριο τα έγγραφα με τα οποία αποδείκνυαν την απόκτηση των κτημάτων για να ανανεώσουν το δικαίωμα κατοχής αυτών. Ομως, καμία δήλωση δεν υποβλήθηκε γιατί οι κάτοχοι των κτημάτων δεν είχαν αποκτήσει τίτλους κυριότητας. Με δηλοποίηση της κυβέρνησης (ΦΕΚ 1/18-1-1836) χορηγήθηκε νέα εξάμηνη προθεσμία για την ανανέωση των δικαιογράφων και πάλι όμως κανένας δεν κατέθεσε τους τίτλους κυριότητας.

Βασικός στόχος του Ελληνικού κράτους ήταν να αποκτήσει  σημαντικά έσοδα από την πώληση εθνικών γαιών που τα είχε ανάγκη. Όμως, παράλληλα με την οικονομική ενίσχυση του κρατικού θησαυροφυλακίου επιδιώκονταν και άλλοι σκοποί. Για να επωφεληθεί κάποιος από το νόμο περί προικοδοτήσεων όφειλε να εγγραφεί πρώτα στα δημοτολόγια ενός δήμου της επιλογής του. Με τον περιορισμό της κινητικότητας των πολιτών η πολιτική εξουσία μπορούσε ευκολότερα να ελέγχει και να κατευθύνει τις πολιτικές τους επιλογές. Επί πλέον με τη δημιουργία της τάξης των μικρών αυτών κτηματιών εξασθενούσε η τάξη και η εξουσία των μεγάλων γαιοκτημόνων, αφού δεν θα είχε πλέον τον παραδοσιακό της ρόλο, να εκμισθώνει δηλαδή την είσπραξη των φόρων, που της προσπόριζε πλούτο και πολιτική εξουσία. Αλλά και το στέμμα εξυπηρετείτο με το μέτρο της παραχώρησης των εθνικών γαιών στους υπηκόους του, αφού παρέχοντας τη δυνατότητα σε τόσους ανθρώπους να ανταλλάξουν το μέχρι τότε καθεστώς του ενοικιαστή-καλλιεργιτή με τον τίτλο του ιδιοκτήτη,  ικανοποιούσε μια απαίτηση που προϋπήρχε από της εποχή της επανάστασης και δημιουργούσε ανθρώπους ευχαριστημένους με τον βασιλιά τους.

Βέβαια έσπευσαν πολιτικοί, στρατιωτικοί και οικονομικοί παράγοντες και επωφελήθηκαν από το νόμο για την εκποίηση των εθνικών γαιών παίρνοντας τα καλλίτερα κομμάτια. Το θέμα των εθνικών κτημάτων όπως ήταν φυσικό για ελληνικά δεδομένα ταλάνισε την πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας μέχρι το 1871 που ρυθμίστηκε οριστικά  από την κυβέρνηση Κουντουριώτη (υπουργός οικονομικών Σ.Σωτηρόπουλος) με τους νόµους ΥΛΑ (431) της 25ης Μαρτίου 1871 (ΦΕΚ 25/16-6-1871) και Τπς (386) της 24ης Μαρτίου 1871 (ΦΕΚ 29/9-7-1871).

Μέχρι το 1911 εκδόθηκαν 357.217 παραχωρητήρια που αντιστοιχούσαν σε 2.650.000 στρέμµατα συνολικής αξίας 90.000.000 δραχµών.

Σημείωση: ΠΡΟΣΟΧΗ, το θέμα της εκποίησης των εθνικών κτημάτων δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τις απαλλοτριώσεις μοναστηριακών κτημάτων και άλλων μεγάλων ιδιοκτησιών (τσιφλικιών).

Χρίστος Ιωάν. Κώνστας

Συνέχεια [...]

Posted in Εθνικά Κτήματα

Συνάντηση αρβανιτών στις Λίμνες

Συνάντηση αρβανιτών στις Λίμνες

Το περασμένο Σάββατο ,07-12-2013, με πρόσκληση των φίλων του μορφωτικού συλλόγου Λιμνών παραβρεθήκαμε στις Λίμνες σε συνάντηση εκπροσώπων αρβανίτικων συνδέσμων και  πολιτιστικών συλλόγων που έχουν την έδρα τους σε αρβανιτόφωνες περιοχές. Ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα ο πολιτιστικός σύλλογος Αγγελόκαστρου, ο πολιτιστικός και εξωραϊστικός σύλλογος Μιδέας (Γκέρμπεσι) «Η  ΑΛΚΜΗΝΗ», το Λύκειο Ελληνίδων Κορωπί, ο πολιτιστικός σύλλογος Ασπροπύργου, ο σύλλογος αρβανίτικου πολιτισμού  Άνω Λιοσίων  «Η ΓΡΙΖΑ» και φυσικά πολλά μέλη και φίλοι του μορφωτικού συλλόγου Λιμνών. Σκοπός της συνάντησης ήταν η γνωριμία των εκπροσώπων με απώτερο σκοπό τη συνεργασία των συλλόγων σε θέματα αρβανίτικου ενδιαφέροντος πολιτισμού και ιστορίας. Αποφασίστηκε η οργάνωση το επόμενο καλοκαίρι από τον μορφωτικό σύλλογο των Λιμνών ημερίδας, η οργάνωση κοινών εκδηλώσεων και η συνεργασία και η ανταλλαγή απόψεων και ιδεών σχετικά με τη ζωή των αρβανιτών και την ανάδειξη της προσφοράς τους στην πρόοδο της ελληνικής κοινωνίας.

Η οργάνωση της συνάντησης ήταν εντυπωσιακή. Μαζευτήκαμε στην αίθουσα του πνευματικού κέντρου της εκκλησίας της Υπαπαντής. Η θερμότητα της υποδοχής με τη συνδρομή του κρασιού του Λιμνιάτη φίλου Σοφοκλή Παπαϊωάννου , μαύροκόκκινο με γλυκίζουσα γεύση και γεμάτο αρώματα, γκρέμισαν κυριολεκτικά και αποσκοράκισαν τυχόν σκέψεις  καθωσπρεπισμού. Να σημειώσουμε πως όλα τα φαγητά και το κρασί ήταν ντόπιας παραγωγής, ψωμί σταρένιο από την Κολόνιτσα, γκιόσα προβατίνα από τα γύρω βουνά, τυριά ντόπιας παραγωγής, αλλά και γκόγκλες νοστιμότατες από ντόπια βιοτεχνία. Για το τέλος φύλαξαν να μας παρουσιάσουν πέτουλες (για τους μη αρβανιτομαθείς «τηγανίτες») με μέλι. Οι γυναίκες είχαν αναλάβει την περιποίηση των καλεσμένων και  απέδειξαν τόσο τις μαγειρικές όσο και τις οργανωτικές τους ικανότητες.

Βέβαια, από μια τέτοια συνάντηση δεν μπορούσε να λείψει το αρβανίτικο τραγούδι και ο χορός. Γι’ αυτό φρόντισαν ο Σπύρος Πιτσίκος (Καρκαβίνης) με το κλαρίνο του, ο Αναστάσιος Γεώργας με το τραγούδι και το νταούλι  του, ο γηραιός Χρήστος Κακούρος ή Τσιάπης με το κλαρίνο του και δύο ακόμη παιδιά, μαθητές στο μουσικό σχολείο Προσύμνης, η Αναστασία Γιαννάκη, κιθάρα και ο Τάσος Βλάχος, τουμπελέκι, όλοι τους Λιμνιάτες.

Συγχαρητήρια σ’ όλους εκείνους που διέθεσαν  χρόνο και δραστηριότητα σ’ εμάς τους πολλούς.

 

Συνέχεια [...]

Posted in Αρβανίτες, Μιδέα

Φωτογραφίες

Μιδέα (Γκέρμπεσι) Αεροφωτογραφία Γ.Υ.Σ. 1938

Μιδέα (Γκέρμπεσι) Αεροφωτογραφία Γ.Υ.Σ. 1945

Το εκκλησάκι του Αϊ Γιάννη της Κ.ρλιας - Λήψη Πάσχα 1974

Το παλιό προσκυνητάρι του Αϊ Γιάννη της Κ.ρλιας
Λήψη 08-05-2009

 

Μιδέα (Γκέρμπεσι) ....λιομάζωμα..λήψη 29-11-2009                           .... μια ανάσα ακόμη και τελειώσαμε

 

 

Συνέχεια [...]

Posted in Γκέρμπεσι, Μιδέα, Φωτογραφίες

Η Μιδέα σε κείμενα της αρχαίας Ελληνικής γραμματείας.

Η Μιδέα σε κείμενα της αρχαίας Ελληνικής γραμματείας.

T

Λίγες είναι οι αναφορές στη Μιδέα αρχαίων ελλήνων συγγραφέων και ακόμη λιγότερες είναι οι πληροφορίες γι’ αυτήν ως πόλης-κράτους.

{

Τις πρώτες πληροφορίες αντλούμε από τον Όμηρο (8^ος αιώνας π.χ.), ο οποίος στη δεύτερη ραψωδία της Ιλιάδας (στίχοι 694-779) καταγράφοντας τη δύναμη του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος μας δίνει «κατάλογο των νεών»  και απαριθμεί του ηγέτες και τις στρατιωτικές  δυνάμεις που πήραν μέρος στη επιχείρηση κατά της Τροίας. Μεταξύ των ηγετών αναφέρει και τον Τληπ(τ)όλεμο (653-670), γιο του Ηρακλή και της Αστυόχειας, μετέπειτα ηγεμόνα της Ρόδου, που πήρε μέρος στον Τρωικό πόλεμο με εννέα πλοία. Μας πληροφορεί ο Όμηρος πως ο Τληπ(τ)όλεμος σκότωσε τον γέροντα Λυκίμνιο, νόθο ετεροθαλή αδελφό της μητέρας του Αλκμήνης∙ για την ανίερη αυτή πράξη του τον απείλησαν τα αδέλφια του και ο Τληπ(τ)όλεμος υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει το ανάκτορο της Τίρυνθας∙ αφού ναυπήγησε πλοία πήρε μαζί του πολύ κόσμο και πήγε στη Ρόδο, όπου ηγεμόνευσε και ίδρυσε τρεις πόλεις, την Λίνδο, την Ιαλυσό και την Κάμειρο.

Ακολουθεί το αρχαίο κείμενο της Ιλιάδας και μετάφραση του Ιάκ. Πολυλά.

Ὁμήρου Ἰλιἁς, Ραψωδία Β΄ στίχοι 653-670

Τληπ(τ)όλεμος δ᾽ Ἡρακλεΐδης ἠΰς τε μέγας τε              653

ἐκ ῾Ρόδου ἐννέα νῆας ἄγεν ῾Ροδίων ἀγερώχων,

οἳ ῾Ρόδον ἀμφενέμοντο διὰ τρίχα κοσμηθέντες              655

Λίνδον Ἰηλυσόν τε καὶ ἀργινόεντα Κάμειρον.

τῶν μὲν Τληπτόλεμος δουρικλυτὸς ἡγεμόνευεν,

ὃν τέκεν Ἀστυόχεια βίῃ Ἡρακληείῃ,

τὴν ἄγετ᾽ ἐξ Ἐφύρης ποταμοῦ ἄπο Σελλήεντος

πέρσας ἄστεα πολλὰ διοτρεφέων αἰζηῶν.                       660

Τληπ(τ)όλεμος δ᾽ ἐπεὶ οὖν τράφ᾽ ἐνὶ μεγάρῳ ἐϋπήκτῳ,

αὐτίκα πατρὸς ἑοῖο φίλον μήτρωα κατέκτα

ἤδη γηράσκοντα Λικύμνιον ὄζον Ἄρηος·

αἶψα δὲ νῆας ἔπηξε, πολὺν δ᾽ ὅ γε λαὸν ἀγείρας

βῆ φεύγων ἐπὶ πόντον· ἀπείλησαν γάρ οἱ ἄλλοι               665

υἱέες υἱωνοί τε βίης Ἡρακληείης.

αὐτὰρ ὅ γ᾽ ἐς ῾Ρόδον ἷξεν ἀλώμενος ἄλγεα πάσχων·

τριχὰ δὲ ᾤκηθεν καταφυλαδόν, ἠδὲ φίληθεν

ἐκ Διός, ὅς τε θεοῖσι καὶ ἀνθρώποισιν ἀνάσσει,

καί σφιν θεσπέσιον πλοῦτον κατέχευε Κρονίων              670

Μετάφραση

Και ο Τληπόλεμος τρανός και ωραίος Ηρακλείδης

εννέα πρύμνες έφερνε Ροδίων περηφάνων

που εις τρεις μοιράσαν το νησί της Ρόδου χώρες όλο

της Λίνδου, της Ιαλυσού και της λευκής Καμείρου.

Και τον λαμπρόν Τληπόλεμον από τον Ηρακλέα

η Αστυόχη εγέννησε, που απ’ όπου την Εφύραν

βρέχει ο Σελλήεις ποταμός, την είχε πάρει εκείνος,

αφού πολλές ξολόθρευσε χώρες ανδρών ηρώων.

Και τούτος ο Τληπόλεμος, άμα στο σπίτι ανδρώθη,

ξάφνου τον θείον μητρικόν φονεύει του πατρός του

τον γέροντα Λικύμνιον. Κι ευθύς κατασκευάζει

καράβια και αφού σύναξε πολλά μαζί του πλήθη

εις τα πελάγη ερίχθηκεν, ότι του Ηρακλέους

οι άλλ’ υιοί και έγγονοι δεινά τον φοβερίζαν.

Και αφού πολύ παράδειραν εφθάσαν εις την Ρόδον

και τριμερώς κατοίκησαν κατά φυλές την νήσον,

και τους αγάπησε ο θεός που σ’ όλους βασιλεύει

και πλουτισμού τους έχυσε πλημμύραν, ο Κρονίδης

G

Ο περιηγητής και γεωγράφος Παυσανίας γεννήθηκε γύρω στο  110 μ.χ. στη Μαγνησία της (βορειοδυτικής) Μ.Ασίας από εύπορη οικογένεια. Σπούδασε την αρχαία ελληνική ποίηση και ιστορία. Το ευκατάστατο της οικογένειας του επέτρεψε να σπουδάσει και να ταξιδέψει από νεαρή ηλικία σε πολλές χώρες όπως Μ.Ασία, Συρία, Παλαιστίνη, Αίγυπτο, Λυβίη, Ελλάδα, Ιταλία. Ήταν από τους πρώτους που είδαν και περιέγραψαν τα ερείπια της Τροίας και των Μυκηνών. Έγραψε ως αυτόπτης μάρτυρας και  η ακρίβεια των περιγραφών του επιβεβαιώνεται από τα ανασκαφικά δεδομένα. Πέθανε ίσως λίγο μετά το 180 μ.χ. σε άγνωστο τόπο. Η «Ελλάδος περιήγησις» αποτελείται από δέκα (10) βιβλία, ήτοι 1. Αττικά, 2. Κορινθιακά, 3. Λακωνικά, 4. Μεσσηνιακά, 5. Ηλιακά Α΄, 6. Ηλιακά Β΄, 7. Αχαϊκά, 8. Αρκαδικά, 9. Βοιωτικά, 10. Φωκικά, που αναφέρονται στην περιήγηση της Πελοποννήσου, της Αττικής, της Βοιωτίας, της Φωκίδας και της Λοκρίδας. Το υλικό που συνέλεξε αποτέλεσε τη βάση των περιγραφών των νεώτερων γεωγράφων.

Παυσανίου, Ελλάδος Περιήγησις,

Κορινθιακά-Λακωνικά

11,16,2

…… Οἱ δέ Ἂβαντος καί Λυγκέως παῖδες τήν βασιλείαν ἐνείμαντο, καί Ἀκρίσιος μέν  αὐτοῦ κατέμεινεν, ἐν τῷ Ἂργει, Προῖτος  δέ τό Ἡραῖον καί Μιδείαν καί Τίρυνθα ἒσχε καί ὃσα πρός θαλάσσῃ τῆς Ἀργείας∙ σημεῖά  τε τῆς ἐν Τίρυνθι οἰκήσεως Προίτου καί ἐς τόδε λείπετα. ……

Μετάφραση

……. Οι γιοί του Αβαντα, του γιού του Λυγκέα, μοίρασαν τη βασιλεία, και ο μεν Ακρίσιος έμεινε εκεί, στο Αργος, ο δε Προίτος πήρε το Ηραίο, τη Μιδεία και την Τίρυνθα και τα παραθαλάσσια της Αργολίδας. Αποδείξεις της διαμονής του Προίτου στην Τίρυνθα υπάρχουν μέχρι των ημερών μας…..

11,25,9

….. Καταβάντων δέ ὡς ἐπί θάλασσαν, ἐνταῦθα οἱ θάλαμοι τῶν Προίτου θυγατέρων εἰσίν∙ ἐπανελθόντων δέ ἐς τήν λεωφόρον, ἐπί Μιδείαν ἐς ἀριστεράν ἣξεις. Βασιλεῦσαι δέ φασιν Ὴλεκτρύωνα ἐν τῇ Μιδείᾳ τόν πατέρα Ἀλκμήνης ∙ ἐπ᾽ ἐμοῦ δέ Μιδείας πλήν τό ἒδαφος ἄλλο οὐδέν ἐλείπετο. Κατά δε  τήν ἐς Ἐπίδαυρον εὐθεῖάν ἐστι κώμη Λῆσσα, ………

Μετάφραση

….. Κατεβαίνοντας κανείς  από την πλευρά της θάλασσας συναντά τους θαλάμους των κορών του Προίτου. Γυρίζοντας στη λεωφόρο, έχει αριστερά τη Μήδεια∙ στη Μήδεια λένε πως βασίλεψε ο Ηλεκτρύωνας, ο πατέρας της Αλκμήνης∙ επί των ημερών μου όμως μόνο θεμέλια διατηρούνταν. Στο δρόμο κατ’ ευθείαν  προς την Επίδαυρο υπάρχει μια κώμη Λήσσα…….

Μεσηνιακά – Ηλιακά

VΙ,20,7

                Ἒστι δέ ἐντός τῆς Ἄλτεως κατά τήν πομπικήν ἒσοδον ἱπποδάμ(ε)ιον καλούμενον, ὃσον πλέθρου χωρίον περιεχόμενον θριγκῷ· ἐς τοῦτο ἃπαξ κατά ἒτος ἓκαστον ἒστι ταῖς γυναιξίν ἒσοδος, αἳ θύουσι τῇ Ἱπποδαμείᾳ καὶ ἂλλα  ἐς τιμήν δρῶσιν αὐτῆς .Τήν δέ Ἱπποδάμειάν φασιν ἐς Μιδέαν τήν ἐν τῇ Ἀργολίδι ἀποχωρῆσαι , ἃτε τοῦ Πέλοπος  ἐπί τῷ Χρυσίπου θανάτῳ μάλιστα ἐς ἐκείνην ἒχοντος τήν ὀργήν· αὐτοί δέ ὕστερον ἐκ μαντείας κομίσαι  φασί της Ἱπποδαμείας τά ὀστά ἐς Ὀλυμπίαν.

Μετάφραση

          Μέσα στην Άλτη, κοντά στην πομπική είσοδο, είναι το λεγόμενο Ιπποδάμειο, χώρος περίπου ενός πλέθρου που περιβάλλεται με μάντρα. Στο Ιπποδάμειο μια φορά το χρόνο μπορούν να μπαίνουν οι γυναίκες, οι οποίες θυσιάζουν για την Ιπποδάμεια και αλλιώς την τιμούν. Η Ιπποδάμεια λένε πως είχε αποσυρθεί στη Μιδέα της Αργολίδας, επειδή ο Πέλοπας είχε οργισθεί , προ πάντων εναντίον της, για το θάνατο του Χρυσίπου. Αργότερα οι ηλείοι λένε πως μετέφεραν, κατόπιν χρησμού, τα κόκκαλα της Ιπποδάμειας στην Ολυμπία.

Αποκατάσταση κειμένου, μετάφραση  και σημειώσεις Ν. Παπαχατζή (ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ 1979 σελ. 375), ο οποίος σημειώνει για την Ιπποδάμεια «Το ιερό, το αφιερωμένο στην κόρη του Οινόμαου και σύζυγο του Πέλοπα Ιπποδάμεια είχε φαίνεται περίβολο από φθαρτό υλικό  και δεν βρέθηκε πουθενά. Πιστεύονταν πως βρίσκονταν παρά τη βορειοανατολική γωνία της Άλτης. Χώρος για ένα τέτοιο ιερό υπάρχει στο μέρος αυτό που συμφωνεί άλλωστε με τη σειρά που ακολουθεί στην περιγραφή του ο Παυσανίας (το αναφέρει μετά τους θησαυρούς και προτού μπει στο στάδιο). Η λατρευτική σημασία της Ιπποδάμειας δεν είναι γνωστή….., έτσι και για την Ιπποδάμεια πιστεύεται πως τιμώνταν στον τόπο τούτο πλάι στον Πέλοπα. Τη θέση της Ιπποδάμειας την πήρε κατόπιν η ΄Ηρα, προς την οποία οι μύθοι σχετίζουν την Ιπποδάμεια (η Ιπποδάμεια π.χ. είχε ιδρύσει τη γιορτή Ηραία)….. Ο Χρύσιππος ήταν γιος μιας νύμφης και του Πέλοπα προ του γάμου του με την Ιπποδάμεια, της οποίας οι γιοί Ατρέας και Θυέστης, σε συνεννόηση με την Ιπποδάμεια, τον σκότωσαν.

H

Στράβωνος Γεωγραφικά,

βιβλίον 8^ο (6,11).

Τῇ μὲν οὖν Τίρυνθι ὁρμητηρίῳ χρήσασθαι δοκεῖ Προῖτος καὶ τειχίσαι διὰ Κυκλώπων, οὓς ἑπτὰ μὲν εἶναι καλεῖσθαι δὲ γαστερόχειρας τρεφομένους ἐκ τῆς τέχνης, ἥκειν δὲ μεταπέμπτους ἐκ Λυκίας· καὶ ἴσως τὰ σπήλαια τὰ περὶ τὴν Ναυπλίαν καὶ τὰ ἐν αὐτοῖς ἔργα τούτων ἐπώνυμά ἐστιν. ἡ δὲ ἀκρόπολις Λίκυμνα ἐπώνυμος Λικυμνίου, διέχει δὲ τῆς Ναυπλίους περὶ δώδεκα σταδίους· ἔρημος δ᾽ ἐστὶ κἀκείνη καὶ ἡ πλησίον Μιδέα, ἑτέρα οὖσα τῆς Βοιωτικῆς· ἐκείνη γὰρ ἔστι Μίδεια ὡς πρόνοια, αὕτη δὲ Μιδέα ὡς Τεγέα· ταύτῃ δ᾽ ὅμορος Πρόσυμνα ... αὕτη ἱερὸν ἔχουσα Ἥρας· ἠρήμωσαν δὲ τὰς πλείστας οἱ Ἀργεῖοι ἀπειθούσας. οἱ δ᾽ οἰκήτορες οἱ μὲν ἐκ [τῆς] Τίρυνθος ἀπῆλθον εἰς Ἐπίδαυρον, οἱ δὲ ἐ[κ τῆς] εἰς τοὺς Ἁλιεῖς καλουμένους, οἱ δ᾽ ἐκ τῆς Ἀ[σίνης (ἔστι δ᾽] αὕτη κώμη τῆς Ἀργείας πλησίον Ναυπλίας) ὑπὸ Λακεδαιμονίων εἰς τὴν Μεσσηνίαν μετῳκίσθ[ησαν, ὅπου] καὶ ἡ ὁμώνυμος τῇ Ἀργολικῇ Ἀσίνῃ πολίχ[νη]. οἱ γὰρ Λακεδαιμόνιοι, φησὶν ὁ Θεόπομπος, πολλὴν κατακτησάμενοι τῆς ἀλλοτρίας εἰς ταύτην κατῴκιζον οὓς ἂν ὑποδέξαιντο τῶν φυγόντων ἐπ᾽ αὐτο[ύς· καὶ οἱ] ἐκ τῆς Ναυπλίας ἐκεῖσε ἀνεχώρησαν.

S

Ο Πίνδαρος γεννήθηκε στις Κυνός Κεφαλές της Βοιωτίας κοντά στη Θήβα το 522 π.Χ. (μεταξύ των ετών 522 – 518 π.χ.)  και πέθανε στο Άργος μετά το 448 π.Χ., παρακολουθώντας αγώνες στο θέατρο ή στο γυμναστήριο. Υπήρξε σπουδαίος λυρικός ποιητής της Αρχαίας Ελλάδας και έγραψε μεταξύ άλλων και επινίκιες ωδές για τους νικητές των Ολυμπίων, των Πυθίων, των Ισθμίων και των Νεμέων αγώνων.

Παραθέτουμε  αποσπάσματα από τις ωδές Ολυμπιόνικος 7 και 10.

Την πρώτη την αφιερώνει στον πυγμάχο Διαγόρα από τη Ρόδο, η οποία (Ρόδος) συνδέεται με τον Τληπόλεμο, γιο της Αλκμήνης και του Ηρακλή, ο οποίος σκότωσε το θείο του και αδελφό της Αλκμήνης, τον Λυκίμνιο. Τα ξεδέρφια του για την ανίερη πράξη του τον υποχρέωσαν να εγκαταλείψει τον τόπο του και εκείνος πήγε στη Ρόδο, όπου ίδρυσε αποικία και ηγεμόνευσε.

Τη δεύτερη την αφιερώνει σ’ εκείνους που αναδείχθηκαν νικητές στους πρώτους Ολυμπιακούς αγώνες, μεταξύ των οποίων ήταν και ο Οιωνός, που νίκησε στο στάδιο (τρέξιμο). Ο Οιωνός ήταν γιος του Λυκίμνιου, ο οποίος ήταν νόθος γιος του βασιλιά της Μιδέας Ηλεκτρίωνα και της παλακίδας του Μιδέας και αδελφός της Αλκμήνης.

Αρχαίο κείμενο-μετάφραση Μάρκου Θεοδωράκη  Έκδοση ΠΑΠΥΡΟΣ 2008

Πινδάρου,

Ολυμπιόνικος 7

Διαγόρᾳ Ροδίῳ πύκτῃ

Στροφή β΄

ἐθελήσω τοισιν ἐξ ἀρχάς ἀπό Τλαπολέμου                                                    20

ξυνόν ἀγγέλλων διορθῶσαι λόγον, Ἡρακλέος

εὐρυσθενει γέννα. το μέν γάρ πατρόθεν ἐκ Διός εὐχονται· το δ’ Ἀμυντορίδαι

ματρόθεν Ἀστυδαμείας. ἀμφί δ’ ἀνθρώπων φρασίν ἀμπλακίαι

ἀναρίθμητοι κρέμανται· τοῦτο δ΄ἀμάχανον εὑρειν,                                          25

ὃ τι νῦν ἐν και τελευτᾷ φέρτατον ἀνδρί τυχειν.

καί γάρ Ἀλκμάνης κασίγνητον νόθον

σκάπτῳ θενὼν

σκληρᾶς ἐλαίας ἒκτανεν Τίρυνθι Λικύμνιον ἐλθόντ’ ἐκ θαλάμων Μιδέας

τᾶσδέ ποτε χθονός  οἰκιστήρ χολωθείς.                                                            30

Μετάφραση

Από τον Τληπόλεμο θέλω εξ αρχής

κοινό να ορθώσω λόγο, του Ηρακλή

Την ευρυσθενή γενεά. Πατρική καταγωγή

Από τον Δία καυχώνται˙ η μητρική

Της Αστυδάμειας οι Αμυντορίδες.

Όμως σφάλματα αναρίθητα

κρέμονται στις σκέψεις

των ανθρώπων˙ είναι αδύνατο να βρεις

τι τώρα και στο τέλος άριστο στον ανθρώπο

θα τύχει. Της Αλκμήνης τον νόθο αδελφό

τον Λυκίμνιο που από τα παλατια της Μιδέας

ήλθε με πλήγμα από αγριελιάς ραβδί

στην Τίρυνθα εν οργή τον σκότωσε

ο άλλοτε αυτής της χώρας οικιστής.

Ολυμπιόνικος 10

στροφή δ΄

τίς δέ ποταίνιον                                                            60

ἒλαχε στέφανον

χείρεσσι ποσίν τε και ἅρματι,

ἀγώνιον ἐν δόξᾳ θέμενος εὖχος, ἒργῳ καθελών;

στάδιον μέν ἀρίστευσεν, εὐθὺν τὸνον

ποσί τρέχων, παις ὁ Λικυμνίου                                   65

Οἰωνός· ἷκεν δέ Μιδέαθεν στρατὁν ελαύνων·           66

Μετάφραση

Αλλά ποιος πρώτος

το πρωτάκουστο πήρε στεφάνι,

ποιός για τα δυνατά χέρια

ποιός για τα πόδια και το άρμα;

Ποιός καύχημα έθεσε για τη δόξα

των αγώνων κι επάξια το κέρδισε;

Στο στάδιο ο Οιωνός του Λικύμνιου

ο γιός με σταθερό τρέξιμο αρίστευσε

από τη Μιδέα με τον στρατό του ήλθε

"

Ο Θεόκριτος, που ο γεννήθηκε στις Συρακούσες γύρω στο 315 και πέθανε 260 π.Χ., ήταν ένας από τους σημαντικότερους ποιητές της Ελληνιστικής εποχής και πρωτοπόρος της βουκολικής ποίησης, γιατί στα περισσότερα ποιήματά του η θεματολογία βασίζεται στον ποιμενικό βίο. Για τη ζωή του Θεόκριτου δεν διαθέτουμε πολλές πληροφορίες, ενώ όσα γνωρίζουμε προέρχονται κυρίως από το ίδιο το έργο του. Από το σύνολο του έργου του, διασώθηκαν τριάντα ποιήματα, που αργότερα συγκεντρώθηκαν κάτω από το γενικό τίτλο Ειδύλλια.  Η γλώσσα που χρησιμοποίησε ο Θεόκριτος ήταν η δωρική διάλεκτος, αλλά συναντάται επίσης η ιωνική – κυρίως σε ποιήματα επικού ύφους – και η αιολική. Σχεδόν το σύνολο των Ειδυλλίων είναι γραμμένο σε δακτυλικό εξάμετρο.

Αρχαίο κείμενο-μετάφραση Αλέκος Φωτιάδης Εκδόσεις ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ

Θεοκρίτου ειδύλλια

ΧΙΙΙ ΥΛΑΣ 16

Ἀλλ᾽ ὅτε τὸ χρύσειον ἔπλει μετὰ κῶας Ἰάσων               16
Αἰσονίδας, οἱ δ᾽ αὐτῷ ἀριστῆες συνέποντο
πασᾶν ἐκ πολίων προλελεγμένοι ὧν ὄφελός τι,
ἵκετο χὡ ταλαεργὸς ἀνὴρ ἐς ἀφνειὸν Ἰωλκόν,

Ἀλκμήνας υἱὸς Μιδεάτιδος ἡρωΐνας,                            20

Μετάφραση

Κι’ όταν ο γιος του Αίσωνα ο Ιάσων ετοιμαζόταν να πάει στην Κολχίδα, για το χρυσό το δέρας και διάλεγε τριγύρω του από τις πολιτείες τα πρώτα παληκάρια, για ν’ αποχτήσουν κέρδη, τότε κι’ ο ακούραστος γιος της ηρωίδας Μιδεάτιδας Αλκμήνης πήγε κι’ αυτός μαζί τους στην πλούσια Ιωλκό.

!

Ο Στέφανος Βυζάντιος έζησε περί τα τέλη του 5ου έως τα μέσα του 6ου μ.χ. αιώνα. Καταγόταν από την Κωνσταντινούπολη, το αρχαίο Βυζάντιο, εξ ου και η προσωνυμία του Βυζάντιος. Ήταν πολυμαθής ιστορικός, γεωγράφος, μαθηματικός, αστρονόμος, και γραμματικός και δίδαξε στο Βυζάντιο αλλά και στην Αλεξάνδρεια. Συνέγραψε πολλά έργα, από τα οποία το κυριώτερο είναι τα «Εθνικά», δηλαδή γεωγραφικό λεξικό με πλήθος πληροφορίες  ιστορικές, γλωσσολογικές, ετυμολογικές, θρησκευτικές, μυθολογικές, κ.α. για τον αρχαίο κόσμο μέχρι την εποχή του. Από το έργο αυτό σώζονται μικρά αποσπάσματα, αλλά διαθέτουμε μια επιτομή του έργου του, που συντάχθηκε από κάποιον Ερμόλαο.

Στέφανος Βυζάντιος

Μίδεια πόλις ἐν Ἂργει, ἡ νῦν κώμη , ἡ πρότερον Περσέως πόλις, ἀπό Μιδείας τῆς Ἀλωέος θυγατρός. Λέγεται χωρίς τό (ι) Μιδέα.

T

Απολλόδωρος (ο Αθηναίος)

Ο Απολλόδωρος γεννήθηκε περί το 180 π.χ.  και πέθανε μεταξύ των ετών 111-109 π.χ. Υπήρξε μαθητής του στωικού Διογένη και παρακολούθησε παραδόσεις του γραμματικού Αρίσταρχου στην Αλέξάνδρεια. Αναμείχθηκε στην επιστημονική ζωή του «Μουσείου (τέμενος των Μουσών)» της Αλεξάνδρειας, από όπου μαζί με άλλους σοφούς τον έδιωξαν το 146 π.χ. και  μετέβη στην Πέργαμο. Έγραψε μεταξύ άλλων τα Χρονικά, που αναφέρονταν στα πνευματικά και ιστορικά γεγονότα, που έλαβαν χώρα από την άλωση της Τροίας (1184 π.χ.) μέχρι το 144 π.χ.  καθώς και πολλά άλλα έργα. Το έργο βιβλιοθήκη, αποτελούμενο από 4 βιβλία, είναι ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί δίνει καλή και λεπτομερή εικόνα των ελληνικών μύθων για τους θεούς και τους ήρωες. Λέγεται ότι «η βιβλιοθήκη» δεν είναι δικό του έργο αλλά άλλου Απολλόδωρου, «Ψευδο-Απολλόδωρου» καλουμένου, γιατί το ύφος γραφής κατατάσσει το έργο στον α΄αιώνα μ.χ..

Αρχαίο κείμενο Πύρρος Πετρίδης – Έκδοση ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ 1939

Απολλοδώρου (του Αθηναίου)

Βιβλιοθήκη Β.4-4,4-5 και 4-6

Β 4,4] Περσεὺς δὲ μετὰ Δανάης καὶ Ἀνδρομέδας ἔσπευδεν εἰς Ἄργος, ἵνα Ἀκρίσιον θεάσηται. ὁ δὲ <τοῦτο μαθὼν καὶ> δεδοικὼς τὸν χρησμόν, ἀπολιπὼν Ἄργος εἰς τὴν Πελασγιῶτιν ἐχώρησε γῆν. Τευταμίδου δὲ τοῦ Λαρισσαίων βασιλέως ἐπὶ κατοιχομένῳ τῷ πατρὶ διατιθέντος γυμνικὸν ἀγῶνα, παρεγένετο καὶ ὁ Περσεὺς ἀγωνίσασθαι θέλων, ἀγωνιζόμενος δὲ πένταθλον, τὸν δίσκον ἐπὶ τὸν Ἀκρισίου πόδα βαλὼν παραχρῆμα ἀπέκτεινεν αὐτόν. αἰσθόμενος δὲ τὸν χρησμὸν τετελειωμένον τὸν μὲν Ἀκρίσιον ἔξω τῆς πόλεως ἔθαψεν, αἰσχυνόμενος δὲ εἰς Ἄργος ἐπανελθεῖν ἐπὶ τὸν κλῆρον τοῦ δι᾽ αὐτοῦ τετελευτηκότος, παραγενόμενος εἰς Τίρυνθα πρὸς τὸν Προίτου παῖδα Μεγαπένθην ἠλλάξατο, τούτῳ τε τὸ Ἄργος ἐνεχείρισε. καὶ Μεγαπένθης μὲν ἐβασίλευσεν Ἀργείων, Περσεὺς δὲ Τίρυνθος, προστειχίσας Μίδειαν καὶ Μυκήνας. 

Μετάφραση

( Ο Περσέας αφού ακούσια προκάλεσε τον θάνατο του παππού του Ακρίσιου σε γυμνικούς αγώνες στη Λάρισα) …….. έθαψε τον Ακρίσιο έξω από την πόλη και επειδή ντρεπόταν να επιστρέψει στο Αργος στην κληρονομία εκείνου που εξ αιτίας του πέθανε, αφού ήλθε στην Τίρυνθα, άλλαξε με το γιο του Προίτου τον Μεγαπένθη και του έδωσε το Αργος. Και ο Μεγαπένθης βασίλευσε στους Αργείους, ενώ ο Περσέας στην Τίρυνθα, αφού περιτείχισε την Μίδεια και τις Μυκήνες.

[Β 4,5] Ἠλεκτρύων δὲ γήμας τὴν Ἀλκαίου θυγατέρα Ἀναξώ, ἐγέννησε θυγατέρα μὲν Ἀλκμήνην, παῖδας δὲ <Στρατοβάτην> Γοργοφόνον Φυλόνομον Κελαινέα Ἀμφίμαχον Λυσίνομον Χειρίμαχον Ἀνάκτορα Ἀρχέλαον, μετὰ δὲ τούτους καὶ νόθον ἐκ Φρυγίας γυναικὸς Μιδέας Λικύμνιον.

Μετάφραση

Ο Ηλεκτρύωνας, αφού νυμφεύθηκε τη θυγατέρα του Αλκαίου Αναξώ, γέννησε κόρη την Αλκμήνη και γιους τον Στρατοβάτην, τον Γοργοφόνον, τον Φυλόνομον, τον Κελαινέα, τον Αμφίμαχο, τον Λυσίνομο, τον Χειρίμαχο, τον Ανάκτορα, και τον Αρχέλαο και μετά από αυτούς γέννησε και ένα νόθο, τον Λικύμνιο, από τη Μίδεια, γυναίκα από τη Φρυγία.

[Β 4,6] Ἠλεκτρύονος δὲ βασιλεύοντος Μυκηνῶν, μετὰ Ταφίων οἱ Πτερελάου παῖδες ἐλθόντες τὴν Μήστορος ἀρχὴν [τοῦ μητροπάτορος] ἀπῄτουν, καὶ μὴ προσέχοντος Ἠλεκτρύονος ἀπήλαυνον τὰς βόας· ἀμυνομένων δὲ τῶν Ἠλεκτρύονος παίδων, ἐκ προκλήσεως ἀλλήλους ἀπέκτειναν. ἐσώθη δὲ τῶν Ἠλεκτρύονος παίδων Λικύμνιος ἔτι νέος ὑπάρχων, τῶν δὲ Πτερελάου Εὐήρης, ὃς καὶ τὰς ναῦς ἐφύλασσε. τῶν δὲ Ταφίων οἱ διαφυγόντες ἀπέπλευσαν τὰς ἐλαθείσας βόας ἑλόντες, καὶ παρέθεντο τῷ βασιλεῖ τῶν Ἠλείων Πολυξένῳ· Ἀμφιτρύων δὲ παρὰ Πολυξένου λυτρωσάμενος αὐτὰς ἤγαγεν εἰς Μυκήνας. ὁ δὲ Ἠλεκτρύων τὸν τῶν παίδων θάνατον βουλόμενος ἐκδικῆσαι, παραδοὺς τὴν βασιλείαν Ἀμφιτρύωνι καὶ τὴν θυγατέρα Ἀλκμήνην, ἐξορκίσας ἵνα μέχρι τῆς ἐπανόδου παρθένον αὐτὴν φυλάξῃ, στρατεύειν ἐπὶ Τηλεβόας διενοεῖτο. ἀπολαμβάνοντος δὲ αὐτοῦ τὰς βόας, μιᾶς ἐκθορούσης Ἀμφιτρύων ἐπ᾽ αὐτὴν ἀφῆκεν ὃ μετὰ χεῖρας εἶχε ῥόπαλον, τὸ δὲ ἀποκρουσθὲν ἀπὸ τῶν κεράτων εἰς τὴν Ἠλεκτρύονος κεφαλὴν ἐλθὸν ἀπέκτεινεν αὐτόν. ὅθεν λαβὼν ταύτην τὴν πρόφασιν Σθένελος παντὸς Ἄργους ἐξέβαλεν Ἀμφιτρύωνα, καὶ τὴν ἀρχὴν τῶν Μυκηνῶν καὶ τῆς Τίρυνθος αὐτὸς κατέσχε· τὴν δὲ Μίδειαν, μεταπεμψάμενος τοὺς Πέλοπος παῖδας Ἀτρέα καὶ Θυέστην, παρέθετο τούτοις.

Μετάφραση

Όταν στις Μυκήνες βασίλευε ο Ηλεκτρύωνας (τα παιδιά του Πτερελάου και ο Τάφιος ζητούσαν από τον Ηλεκτρύωνα να τους παραδώσει το βασίλειο και επειδή ο Ηλεκτρύωνας αρνιόταν αποπειράθηκαν να πάρουν τα βόδια του. Στη σύγκρουση που επακολούθησε σκοτώθηκαν όλα τα παιδιά του Ηλεκτρύωνα εκτός από τον Λυκίμνιο, που ήταν μικρός καθώς επίσης σκοτώθηκαν και τα παιδιά του Πτερελάου, εκτός από τον Ευήρη, γιατί φύλαγε τα πλοία. Οι Τάφιοι απέπλευσαν παίρνοντας μαζί τους και τα βόδια του Ηλεκτρύωνα, τα οποία άφησαν ως παρακαταθήκη στον βασιλιά των Ηλείων Πολύξενο, από τον οποίο τα παρέλαβε ο Ηλεκτρύωνας καταβάλλοντας λύτρα. Ο Ηλεκτρύωνας ήθελε να εκδικηθεί το θάνατο των παιδιών του και για το λόγο αυτό παρέδωσε την θυγατέρα του Αλκμήνη και τα βόδια στον Αμφιτρύωνα.) ……….Καθώς ο Αμφιτρύωνας παρελάμβανε τα βόδια, ένα από αυτά έτρεξε και ο Αμφιτρύωνας  του έριξε το ρόπαλο, που κρατούσε στα χέρια του, αυτό όμως χτύπησε στα κέρατα του βοδιού, άλλαξε πορεία και ήλθε στο κεφάλι του Ηλεκτρύωνα και τον σκότωσε. Με πρόφαση το γεγονός αυτό ο Σθένελος  έδιωξε τον Αμφιτρύωνα διά παντός από το Αργος και κράτησε αυτός την εξουσία των Μυκηνών και της Τίρυνθας˙ την Μίδεια, αφού κάλεσε τα παιδιά του Πέλοπα, Ατρέα και Θυέστη, την παραχώρησε σ’ αυτούς.

  

Συνέχεια [...]

Posted in Μιδέα, Μυθολογία